Azərbaycan dilində olduğu kimi, latın dilində də felin əmr forması (imperativus) təkdə və cəmdə olmaqla, yalnız ikinci şəxsdə işlənir. Felin əmr forması onun məsdər formasından aşağıdakı qayda üzrə yaradılır:
1) təkdə əmr formasını yaratmaq üçün I, II və IV təsriflərdə məsdər formadan “-re” sonluğunu atmaq lazım gəlir, yəni əmr forması felin əsası ilə eyni olur. III təsrifdə isə əmr formasını yaratmaq üçün fel əsasına “-e” sonluğunu əlavə etmək tələb olunur :
| Təsrif | İnfinitivus | İmperativus singularis |
| I | sanare- müalicə etmək | sana! – müalicə et! |
| II | miscēre- qarışdırmaq | misce! – qarışdır! |
| III | solvӗre – həll etmək | solv + e! – həll et! |
| IV | finire – qurtarmaq | fini! – qurtar ! |
2) cəmdə felin əmr formasını yaratmaq üçün I, II, IV
təsriflərdə felin əsasına “-re” sonluğu əlavə edilir, III təsrifdə isə bundan fərqli olaraq felin əsasına “ -ite” şəkilçisi əlavə edilir:
| Təsrif | İnfinitivus | İmperativus pluralis |
| I | sanare-müalicə etmək | sana+ te! – müalicə edin! |
| II | miscēre- qarışdırmaq | misce+ te! – qarışdırın! |
| III | solvěre – həll etmək | solv+ ite! – həll edin! |
| IV | finire – qurtarmaq | fini + te ! – qurtarın! |
Əgər əmr forması eyni zamanda qadağan mənasını daşıyırsa, bu zaman “nolo” (arzu etmirəm, istəmirəm)felindən istifadə edilir.
Təkdə noli, cəmdə isə nolite olmaqla əsas fel məsdər formada işlədilir:
noli miscēre! – qarışdırma!
nolite miscēre! – qarışdırmayın!
noli dividěre! – bölmə!
nolite dividěre! – bölməyin!
Baytarlıqda və tibbidə felin əmr forması reseptura sahəsində daha tez-tez işlədilir. Belə ki, resept məhz əmr, müraciət for- masında tərtib edilir və bununla əlaqədar fellər əksər hallarda reseptdə əmr formasında verilir :
Recipe (Recipite) – qəbul et! (qəbul edin! )
Misce (Miscete ) – qarışdır! (qarışdırın! )
Da (Date ) – ver! burax! (verin! buraxın!)
Signa (Signate ) – göstər! qeyd et! (göstərin! qeyd edin!)
M Ə Ş Ğ Ə L Ə
Aşağıdakı fellərin əmr formasını yaradın :
laborare – işləmək; studēre – öyrənmək, oxumaq; tegěre- üzərini örtmək; repetěre- təkrar etmək; amare-sevmək; vidēre- görmək, baxmaq; filtrare- süzmək; habēre- malik olmaq; servare- sax- lamaq ; ornare–bəzəmək; ligare– bağlamaq, birləşdirmək; latere- gizlənmək, gizli qalmaq; iuvare–kömək etmək; intrare- daxil olmaq , girmək; auscultare – dinləmək, qulaq asmaq; colligěre – toplamaq, yığmaq; scriběre – yazmaq; dare-vermək; tacere – susmaq ; venire- gəlmək, qayıtmaq; vertěre – çevirmək; döndərmək; curare – müalicə etmək; sterilisare- sterilləşdirmək; zərərsizləşdirmək, parare – hazırlamaq; macerare – islatmaq; nominare- adlandırmaq; vivere – yaşamaq; pungěre- deşmək, potare – içmək; sancmaq;
Məlum növdə felin xəbər formasının indiki
zamanı – Praesens indicativi activi
Latın dilində felin xəbər formasının (indicativus) indiki za- manı felin əsasına müvafiq şəxs sonluqlarının əlavə edilməsi yo- lu ilə yaradılır:
Felin məlum növünün (activi ) şəxs sonluqları
| P persona | singularis | pluralis |
| I | – o | – mus |
| II | – s | – tis |
| III | – t | – nt |
Qeyd olunan şəxs sonluqları felin əsasına əlavə edilir. Bu zaman əksər təsriflərdə şəxs sonluqları bilavasitə felin əsasına əlavə edilir. Lakin bəzi təsriflərdə şəxs sonluqları felin əsasına əlavə edilərkən müəyyən məqamlar nəzərə alınmalıdır:
1) I təsrifdə birinci şəxsin təkində əsasın sonuncu səsi “-a” eliziyaya uğrayır (yəni düşür) və, beləliklə də, sana+o (sanao) əvəzinə sano ( mən müalicə edirəm ) alınır; eyni hadisə məchul növdə də baş verir, yəni sana+or ( sanaor ) əvəzinə sanor ( mən müalicə olunuram, məni müalicə edirlər) işlənməlidir;
2) IV təsrifdə üçüncü şəxsin cəmində felin əsası ilə şəxs sonluğu arasına “-u“ saiti daxil edilir, yəni məlum növdə audi+nt (audint) əvəzinə audi+u+nt (audiunt-onlar eşidir) və məchul növdə audi+u+ntur (onlar eşidilir, dinlənilir və yaxud onları eşidirlər, dinləyirlər).
3) III təsrifdə 2-ci və 3-cü şəxslərin təkində, 1-ci və 2-ci şəxslərin cəmində fel əsası ilə şəxs sonluğu arasına “-i” saiti və 3-cü şəxsin cəmində “-u” saiti daxil edilir .
Qeyd : a) felin məchul növündə 2-ci şəxsin təkində felin əsası ilə şəxs sonluğu arasına “-i” əvəzinə “-e” saiti daxil edilir; b) recipěre feli şəxslər üzrə dəyişərkən 1-ci şəxsin təkində və 3-cü şəxsin cəmində felin əsası ilə şəxs sonluğu arasına əlavə ola- raq “-i” saiti daxil edilir (recip+i+o; recip+i+or; recip+ i+ unt; recip+ i+ untur)
Bir sıra digər dillərdən (məsələn, azərbaycan, rus və s.) fərq- li olaraq, latın dilində fellər şəxslər üzrə dəyişərkən, bir qayda olaraq, şəxs əvəzlikləri işlədilmir və bu zaman şəxs əvəzliklə- rinin rolunu burada şəxs sonluqları yerinə yetirir.
I təsrif : filtrare – süzmək
Praesens indicativi activi
| persona | singularis | pluralis |
| 1 | filtro – mən süzürəm | filtramus-biz süzürük |
| 2 | filtras – sən süzürsən | filtratis- siz süzürsünüz |
| 3 | filtrat – o süzür | filtrant – onlar süzürlər |
M Ə Ş Ğ Ə L Ə
Aşağıdakı fellərin əmr formasını yaradın :
laborare – işləmək;
studēre – öyrənmək, oxumaq;
tegěre- üzərini örtmək;
repetěre- təkrar etmək;
amare-sevmək; vidēre- görmək, baxmaq;
filtrare- süzmək; habēre- malik olmaq;
servare- sax- lamaq ;
ornare–bəzəmək;
ligare– bağlamaq, birləşdirmək;
latere- gizlənmək, gizli qalmaq;
iuvare–kömək etmək;
intrare- daxil olmaq ,
girmək; auscultare – dinləmək, qulaq asmaq;
colligěre – toplamaq, yığmaq;
scriběre – yazmaq;
dare-vermək;
tacere – susmaq ;
venire- gəlmək,
qayıtmaq; vertěre – çevirmək;
döndərmək;
curare – müalicə etmək;
sterilisare- sterilləşdirmək; zərərsizləşdirmək,
parare – hazırlamaq;
macerare – islatmaq;
nominare- adlandırmaq;
vivere – yaşamaq;
pungěre- deşmək,
potare – içmək; sancmaq;
M ə ş ğ ə l ə l ə r
1. Aşağıdakı fellərin əsasını və təsrifini təyin edin :
nominare – adlandırmaq
absorbēre – udmaq , hopdurmaq
accumulare – toplamaq
adděre – əlavə etmək
expertire – tədqiq etmək, müayinə etmək, yoxlamaq
sentire – hiss etmək, duymaq
servare – qoruyub saxlamaq
inficere – yoluxdurmaq
nutrire – yemləmək, qidalandırmaq
dividěre – bölmək
filtrare – süzmək
praeparare – hazırlamaq
vivěre – yaşamaq
sanare – müalicə etmək
iungěre – birləşdirmək
ornare – bəzəmək, bəzək vermək
solvěre – həll etmək
finire – qurtarmaq, sona çatmaq
latere – gizli qalmaq
comitare – müşayət etmək
adhiběre – tətbiq etmək
studēre – oxumaq
macerare – islatmaq
tenēre – saxlamaq, tutmaq
