1. Antihipertansif İlaçlar
Antihipertansif ilaçlar, kan basıncını düşürerek hipertansiyonu kontrol altına alan ilaçlardır. Bu ilaçlar etki mekanizmalarına göre şu alt sınıflara ayrılır docs.neu.edu.tr:
- Diüretikler: Vücuttan su ve tuz atılımını artırarak kan hacmini ve basıncını düşürürler. Örneğin tiyazidler, furosemid, etakrinik asid, bumetanid.
- Sempatolitikler:
- Santral Etkili Sempatolitikler: Beyin sapında vazomotor merkezi inhibe ederek sempatik aktiviteyi azaltırlar. Örneğin metildopa, klonidin.
- Adrenerjik Nöron Blokörleri: Adrenerjik sinir uçlarında noradrenalin depolayan vezikülleri boşaltırlar. Örneğin rezerpin, guanetidin.
- Adrenerjik Reseptör Blokörleri:
- Alfa Reseptör Blokörleri: Damarları genişletirler. Örneğin prazosin, doksazosin.
- Beta Reseptör Blokörleri: Kalp debisini ve renin salgılanmasını azaltırlar. Örneğin propranolol, metoprolol.
- Vazodilatörler:
- Direkt Etkili Vazodilatörler: Arteriyollerin düz kaslarını gevşetirler. Örneğin hidralazin, minoksidil.
- Kalsiyum Kanal Blokörleri: Kalp kası ve damar düz kaslarına kalsiyum girişini engellerler. Örneğin nifedipin, amlodipin.
- Anjiyotensin İnhibitörleri:
- ACE İnhibitörleri: Anjiyotensin II oluşumunu engellerler. Örneğin kaptopril, enalapril.
- Anjiyotensin Reseptör Blokörleri: Anjiyotensin II’nin reseptörlere bağlanmasını engellerler. Örneğin losartan, valsartan.
Kardiyovasküler Sistem Genel Görünüm
2. Antianjinal İlaçlar
Antianjinal ilaçlar, anjina pektoris tedavisinde kullanılan ilaçlardır. Anjina pektoris, kalp dokusunun oksijen ihtiyacı ile koroner arterler içinde sunulan kan miktarı arasındaki dengenin bozulması sonucu meydana gelen ve göğüste şiddetli ağrı gösteren geçici miyokard iskemisidir docs.neu.edu.tr.
- Nitratlar: Hem arteriyoller hem de venüllerde dilatasyon yaparlar. Kalbe venöz dönüşü ve kalbin oksijen ihtiyacını azaltırlar. Koroner arterleri ve beyin damarlarını da gevşetirler. Örneğin nitrogliserin, izosorbid dinitrat.
- Beta Blokörler: Kalpteki beta reseptörleri bloke ederek kalbin sempatik yolla uyarılmasını azaltırlar. Kalbin kasılma gücünü azaltırlar. Özellikle egzersiz sırasında kalbin atış hızını azaltırlar. Örneğin propranolol.
- Kalsiyum Kanal Blokörleri: Kalp kası ve damar düz kaslarında kalsiyumun hücre içine girişine engel olurlar. Koronerlerde spazmı azaltırlar. Periferik damarları da genişletir ve kan basıncını düşürürler. Örneğin verapamil, nifedipin, nitrendipin.
Antihipertansif İlaçlar Sınıflandırması
3. Kalp Yetmezliği Tedavisinde Kullanılan İlaçlar
Kalp yetmezliği, kalbin dokulara onların gereksindikleri oksijen ve diğer maddeleri yeterli derecede taşıyacak miktarda kan pompalayamaması durumudur docs.neu.edu.tr.
- Kardiyak Glikozitler: Pozitif inotropik etki (kalbin kasılma gücünü artırma), negatif kronotropik etki (kalp hızını azaltma), negatif dromotrop etki (ileti hızını azaltma) gösterirler. Örneğin digoksin, digitoksin.
- Fosfodiesteraz İnhibitörleri: Pozitif inotropik etki gösterirler, periferik damar direncini düşürerek etki gösterirler. Örneğin enoksimon, milrinon.
- ACE İnhibitörleri ve ARB’ler: Kalp yükünü azaltırlar. Örneğin enalapril, losartan.
- Beta Blokörler: Sempatik aktiviteyi azaltırlar. Örneğin karvedilol, metoprolol.
- Diüretikler: Sıvı yükünü azaltırlar. Örneğin furosemid, spironolakton.
Beta Blokörler Etki Mekanizması
4. Antiaritmik İlaçlar
Antiaritmik ilaçlar, kalpteki ritim bozukluklarının tedavisinde kullanılan ilaçlardır. Bu ilaçlar etki mekanizmalarına göre şu sınıflara ayrılır docs.neu.edu.tr:
- Sınıf I (Na Kanal Blokörleri): Ektopik odakların otomatisitesini baskılayarak etki gösterirler. Örneğin kinidin, prokainamid, disopiramid, lidokain, tokainid, meksiletin.
- Sınıf II (Beta Blokörler): Kalp hızı, kontraktilitesi ve otomatisiteyi azaltarak etkinlik gösterirler. Örneğin propranolol, esmolol, asebutalol, pindolol.
- Sınıf III (K Kanal Blokörleri): Repolarizasyonu uzatıp, membran cevabını azaltırlar. Örneğin amiodaron, bretilyum.
- Sınıf IV (Kalsiyum Kanal Blokörleri): Ektopik odakların otomatisitesini baskılayarak etki gösterirler. Örneğin verapamil, diltiazem.
Anjiyotensin Dönüştürücü Enzim İnhibitörleri
5. Antihiperlipidemik İlaçlar
Antihiperlipidemik ilaçlar, kan lipid seviyelerini düşüren ilaçlardır. Koroner kalp hastalığının oluşmasında en büyük etken kolesterol düzeylerindeki yüksekliktir docs.neu.edu.tr.
- HMG KoA Redüktaz İnhibitörleri (Statinler): Karaciğerde kolesterol sentezinde rol oynayan β-hidroksi-β-metilglutaril koenzim A redüktaz enzimini bloke ederek kolesterol sentezini inhibe ederler. Ayrıca LDL reseptör sayısını artırarak LDL partiküllerinin dolaşımdan temizlenmesini sağlarlar. Örneğin atorvastatin, fluvastatin, lovastatin, simvastatin.
- Safra Asidi Bağlayan Reçineler: Oral alımdan sonra emilime uğramayan bu ilaçlar karaciğerden safra asitlerini bağlayarak, onların enterohepatik siklusa girmelerini engelleyerek feçesle atılmalarını sağlarlar. Böylece azalan safra derişimini düzeltmek için karaciğer kolesterolü safra asidine dönüştürür. Örneğin fenofibrat, gemfibrozil, kolestipol, kolestiramin.
Kalsiyum Kanal Blokörleri
6. Antikoagülan ve Antitrombotik İlaçlar
Antikoagülan ilaçlar, pıhtılaşma faktörlerinin etkinliğini ya da sentezini bozarak pıhtılaşma sürecini inhibe eden ve kanın koagülasyon pıhtılaşmasını yeteneğini azaltan, yeni trombüslerin oluşmasını ve dolayısı ile mevcut trombüsün genişlemesini önleyen ilaçlardır acilcalisanlari.com.
- Heparin: Pıhtılaşma faktörlerini inhibe eder. Derin ven trombozu ve pulmoner embolinin önlenmesinde, venöz trombus profilaksisinde, açık kalp ameliyatlarında ve hemodiyaliz sırasında kullanılır.
- Oral Antikoagülanlar: K vitaminine bağlı pıhtılaşma faktörlerinin sentezini inhibe ederler. Sadece in vivo (canlı organizmada) etki gösterirler, in vitro (laboratuvar ortamında) etkinlikleri yoktur. Venöz trombus profilaksisi ve akciğer embolisi tedavisinde kullanılırlar.
- Antitrombositik İlaçlar: Trombositlerin agregasyonunu (kümelenmesini) önleyerek etki gösterirler. Örneğin aspirin, dipiridamol, PGI2 (prostasiklin).
Antiaritmik İlaçlar
Antikoagülanların Etki Mekanizması
Antitrombotik İlaçlar
Sonuç
Kardiyovasküler sistem ilaçları, kalp ve damar sistemi hastalıklarının tedavisinde kullanılan önemli ilaç gruplarıdır. Bu ilaçlar, hipertansiyon, anjina pektoris, kalp yetmezliği, aritmi, hiperlipidemi ve tromboembolik hastalıklar gibi çeşitli kardiyovasküler hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır. Her bir ilaç grubu, farklı etki mekanizmaları ile kardiyovasküler sistem üzerinde etki göstermektedir.
Bu sunum, web sitenizde paylaşılmak üzere hazırlanmış olup, kardiyovasküler sistem ilaçları hakkında temel bilgileri içermektedir. Görsel içerikler ile desteklenen bu sunum, konunun daha iyi anlaşılmasını sağlayacaktır.